Arama Çubuğu
|
Vergide Dünya Halleri - 2026 / 2
“KENDİ BAHÇEMİZİ EKİP BİÇMELİYİZ… Candide, Voltaire tarafından 1759 yılında yazılmış, Aydınlanma Çağı’nın en önemli felsefi hiciv romanlarından biridir ve iyimserlik felsefesini sert bir mizahla eleştirir. Roman, Almanya’daki bir şatoda yaşayan saf ve iyi niyetli Candide’in, hocası Pangloss’tan “bu dünya mümkün olan en iyi dünyadır” düşüncesini öğrenmesiyle başlar. Candide, baronesin kızı Cunégonde’a âşık olur; ancak aralarındaki yakınlık fark edilince şatodan kovulur ve böylece uzun ve zorlu yolculuğu başlar. Şatolardan sürülmüş bir sabahın çocuğuydu Candide, Gül yaprağına değmemiş kadar saf, Ve Pangloss’un dudaklarından dökülen “En iyi dünyadayız” duasına inanmıştı. Ey kader! Sen ki insanı altın bir rüyadan Kanlı bir uyanışa sürüklersin Bir öpücüğün bedeli sürgün oldu, Bir aşkın bedeli dünya kadar acı. 1. Vergiye Uyumlu Mükelleflere %5 Vergi İndirimi Nedir? Bu indirim, yasal yükümlülüklerini düzgün yerine getiren işletmelerin (bankacılık/finans, sigorta, reasürans, emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları gibi belirli sektörler hariç) gelir veya kurumlar vergisinin %5’ini ödenecek vergiden düşmelerini sağlayan bir uygulamadır. Örnek: Hesaplanan vergi 100.000 TL ise, şartlar sağlanırsa bu tutarın %5’i olan 5.000 TL kadar indirim yapılabilir. %5 vergi indiriminden yararlanmak için mükelleflerin aşağıdaki şartları tam olarak yerine getirmesi gerekmektedir. Beyannamelerin Süresinde Verilmesi İndirimin hesaplanacağı yıl ile o yıldan önceki son iki yılın vergi beyannameleri kanuni süresinde verilmiş olmalıdır. Bu beyannameler arasında, gelir/kurumlar vergisi dışında, örneğin KDV, muhtasar, geçici vergi gibi diğer beyannameler de yer alabilir. İlgili beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin ödenmiş olması gerekir. Bu ödeme; doğrudan ödeme veya o vergiye mahsup edilmek suretiyle olabilir. Belirtilen süre içinde kesinleşmiş bir tarhiyat (ek vergi tarhiyatı) bulunmamalıdır. (Bazı istisnalar ve küçük toleranslar mevcuttur.) Belirli durumlarda vadesi geçmiş vergi borcu da indirim hakkını etkileyebilir.(özellikle 1.000 TL üzerinde borç gibi özel durumlar değerlendirilir). %5 vergi indirimi uygulamasında, hesaplanan indirimin bir üst limiti bulunur. 2025 yılı için bu üst limit: 9.900.000 TL (2026 yılı için 12.000.000 TL) (yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’i tutarında bu kadar indirime kadar uygulanabilir). Bu indirim yalnızca gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan vergiye uygulanır; KDV, ÖTV gibi diğer vergilere uygulanmaz. %5 indirim tutarı, hesaplanan gelir/kurumlar vergisinden fazla ise, Aradaki kalan tutar, beyannamenin verilmesi gereken tarihi izleyen 1 yıl içinde, mükellefin diğer vergi borçlarına mahsup edilebilir. KDV, Muhtasar, Geçici vergi, Diğer vergi türleri. Nakit iade yapılmaz. 1 yıl içinde mahsup edilmeyen tutar yanar (hak düşer). 2. Köye dönene 2 yıl geri ödemesiz 1,2 milyon TL kredi! Teşvik ve Desteklere yönelik haberleri vermek daha umut taşıdığı için sevindirici. Hep zam ve yeni vergi artışları nereye kadar? 2026 yılı hayvancılık desteklerinde koşullar ve kimlerin hayvancılık desteği alabileceği netleşiyor. Hayvan ithalatının azaltılması ve kırsalda üretimin canlandırılması için düzenlenen projeler için başvuranlara, kredi ve hibe desteği veren Tarım ve Orman Bakanlığı, "Köyümde Yaşamak İçin Bir Sürü Nedenim Var” projesinden kimlerin faydalanabileceğini açıkladı. Tarım ve Orman Bakanlığı, kırsalda üretimi canlandırmak ve küçükbaş hayvancılığı güçlendirmek amacıyla “Köyümde Yaşamak İçin Bir Sürü Nedenim Var” projesini 2026’ya kadar uzattı. Başvurular Ne Zamana Kadar? Proje kapsamında köye dönmek isteyen yetiştiricilere 2 yıl geri ödemesiz, toplam 7 yıl vadeli ve 1 milyon 200 bin TL’ye kadar faizsiz kredi imkânı sağlanacak. Başvurular 30 Haziran 2026 tarihine kadar il ve ilçe tarım ve orman müdürlükleri tarafından alınmaya devam edecek. Köye Dönüş Kredisi Kimlere Verilecek? Proje kapsamında kredi desteğinden yararlanabilecek yetiştiriciler için belirlenen temel şartlar şöyle:
Bu şartları sağlayan üreticilere, hayvan alımı için 1,2 milyon TL’ye kadar faizsiz kredi kullandırılacak. Hayvancılık Kredisinin Geri Ödeme Şartları Nasıl? İlk 2 yıl geri ödemesiz, faizsiz toplam 7 yıl vadeyle ödeme yapılabilecek. Geri ödeme süreci 3’üncü yıldan itibaren başlıyor Amaç, üreticinin ilk yıllarda sürüsünü büyütmesine ve gelir elde etmesine imkân tanımak. 3. Maliye, Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Enflasyon Düzeltmesi Farklarının İzlendiği Özel Fonlar Hesabındaki Tutarların Vergisel Durumu Hakkında 196 Sıra No.lu VUK Sirkülerini yayınladı… 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298/A-10 maddesi uyarınca, yapılmakta olan yatırımlar hesabında enflasyon düzeltmesine tabi tutulan tutarlardan oluşan farklar, dönem kazancında dikkate alınmayarak bilançonun pasifinde özel fon hesabında izlenecektir. Bu düzenleme, 30.10.2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yatırım dönemindeki enflasyon düzeltmesi farklarının vergisel etkilerinin ertelenmesini amaçlamaktadır. Özel fon hesabında izlenen enflasyon düzeltmesi farkları, yatırım tamamlandıktan sonra ve takip eden dört hesap döneminde (toplam beş yıl) eşit taksitler halinde dönem kazancına dahil edilir. Bu tutarlar, özel fon hesabında tutuldukları süre boyunca her yıl yeniden değerleme oranında artırılır; ancak enflasyon düzeltmesine tabi tutulmazlar. Özel fon hesabında izlenen tutarların taksitleri, yıl içinde ilgili geçici vergi dönemlerine orantılı olarak bölünerek her geçici vergi döneminde de kazancın tespitinde dikkate alınacaktır. Sirkülerde, özel fon hesabına alınan tutarların yeniden değerleme nedeniyle artan kısmının yatırımın maliyetine eklenemeyeceği de belirtilmiştir. Yatırım tamamlanmadan hesabın başka bir yere nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi gibi durumlarda da özel fonda izlenen tutarlar dönem kazancına dahil edilir. Sirkülerde yer alan 1 nolu örnekte; A) A.Ş. 2024 hesap dönemi sonunda yapılmakta olan yatırımlar hesabını enflasyon düzeltmesine tabi tutmuş ve 4.000.000 TL enflasyon düzeltme farkı hesaplamıştır. Mükellef, söz konusu enflasyon düzeltme farkını gelir hesaplarıyla ilişkilendirmeyerek özel bir fon hesabına alacak ve bu tutarı dönem kazancının tespitinde dikkate almayacaktır. Bunun yanı sıra, özel fon hesabına alınan 4.000.000 TL nin 2024 hesap dönemi sonunda yeniden değerleme oranında artırılmayacağı tabiidir. Mükellef (A) A.Ş. özel fon hesabında bulunan bu tutarı, yatırımın devam ettiği 2025 hesap dönemi sonunda yeniden değerleme oranında artıracaktır. 2025 hesap dönemi için belirlenen yeniden değerleme oranı olan %25,49 un kullanılması gerekmektedir. Yeniden Değerleme Oranı (A)= % 25,49 (1,2549) Özel Fon Hesabına Alınan Enflasyon Düzeltme Farkı (B) = 4.000.000 TL Yeniden Değerleme Oranında Artırılmış Özel Fon Hesabı Tutarı = (A)x(B) = 4.000.000 TL X 1,2549 = 5.019.600 TL Yatırımın aktifleştirilmesinden sonra özel fon hesabında takip edilen tutarların yeniden değerleme oranında artırılması ve kazancın tespitinde dikkate alınacak tutarın belirlenmesi Özel fon hesabına alınan tutarların, yatırımın aktifleştirilmesinden sonraki dönemlerde yeniden değerleme oranında artırılmasına ve yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınmasına ilişkin 2 nolu örnek ise aşağıdaki gibidir. Örnek-1 de yer alan (A) A.Ş. 2026 yılında yatırımını tamamlayarak iktisadi kıymeti işletmenin aktifine almıştır. 2026 yılında yeniden değerleme oranının %20 olduğu varsayıldığında, özel fon hesabında yer alan tutar (5.019.600 TL X 1,20 =) 6.023.520 TL olarak dikkate alınacak ve iktisadi kıymetin aktifleştirildiği 2026 hesap döneminde, bu tutarın beşte biri olan (6.023.520 /5=) 1.204.704 TL, kazancın tespitinde dikkate alınacaktır. Özel fon hesabının bakiyesi (6.023.520 TL-1.204.704 TL =) 4.818.816 TL ise sonraki hesap döneminde yeniden değerleme oranında artırılacak ve yeniden değerleme oranında artırılmış tutarın bu defa dörtte biri, sonraki yıllarda yeniden değerleme oranında artırılmış tutarın sırasıyla üçte biri, yarısı ve son yılda kalan tutarın tamamı ilgili hesap dönemlerine ilişkin kazancın tespitinde dikkate alınacaktır denilmektedir. Candide, zorla askere alınır. Savaşın acımasızlığına tanık olur ve insanların birbirine nasıl vahşice davrandığını görerek ilk hayal kırıklıklarını yaşar. Ardından Lizbon’a gider; burada büyük bir deprem ve Engizisyon yargılamalarıyla karşılaşır, Pangloss’un iyimser felsefesi yaşanan felaketler karşısında giderek anlamsızlaşır. Savaş geçti üzerinden kara bir fırtına gibi, Toprak barut koktu, gök çığlıkla yarıldı; İnsan, insana kurt kesildiğinde Hangi bahçe cennet kalabilirdi? Lizbon’da taşlar titredi, deniz diz çöktü, Dualar küle, umut darağacına dönüştü; Ve sordu genç yürek: “Felaket de mi en iyinin parçası?” 4. Değerli Konut Vergisi Beyan Dönemi… Değerli Konut Vergisi (DKV), mesken nitelikli taşınmazlardan değeri belirli bir tutarı aşanlar için alınan yıllık bir servet vergisidir. Düzenleme, 7194 sayılı Kanun ile getirilmiş olup 2021 yılından itibaren uygulanmaktadır. 2026 yılı için bu sınır, 2025 yılı bina vergi değerinin yeniden değerleme ile artırılmasıyla 17.711.000 TL olarak belirlenmiştir. Beyan işlemleri Hazır Beyan Sistemi / Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda da yapılabilir. Beyanname her yıl Şubat ayının 20. günü sonuna kadar verilir. Vergi, Şubat ve Ağustos aylarında iki eşit taksitte ödenir. İnternet Vergi Dairesi Alanında :
5. Lokanta, Kafe, Restoran vb. İçin Önemli Yasak Geldi! Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Fiyat Etiketi Yönetmeliğindeki değişiklik oldu. Değişiklik Ne Getiriyor? Yönetmeliğin 8. maddesinin 6. fıkrası yeniden düzenlendi ve iki temel kural getirildi: Fiyat Listesinde Yer Almayan Ücret Alınamaz… Eğer bir işletme: Servis bedeli, Paketleme bedeli, Canlı müzik ücreti, Zorunlu harcama tutarı gibi herhangi bir ek ücret alacaksa, bunu tarife veya fiyat listesinde açıkça göstermek zorunda. Yani sürpriz ücret uygulaması yasak. Lokanta, kafe, restoran, pastane gibi yiyecek-içecek hizmeti sunulan işyerlerinde: Servis ücret, Masa ücreti, Kuver ücreti, benzeri adlar altında zorunlu ilave ödeme artık talep edilemez. Yani menüde yazan fiyat dışında zorunlu ek bedel alınamayacak. İstisna Ne? Metinde, İş Kanunu’nun 51. maddesi saklı tutulmuştur. Bu madde: Bahşiş ve servis ücretlerinin çalışanlara dağıtımıyla ilgili düzenleme içerir. Ancak bu durum, tüketiciden zorunlu servis bedeli alınmasına otomatik izin vermez. Pratik Anlamı bu değişiklikle: Restoranların otomatik %10–15 servis bedeli eklemesi engelleniyor. “Kuver” adı altında zorunlu masa başı ücret uygulaması yasaklanıyor. Tüketici sadece menüde yazan fiyatı ödemek zorunda. Bahşiş ise gönüllü olmaya devam eder. Bu düzenleme, gizli ve zorunlu ek ücretlerin önüne geçmek ve fiyat şeffaflığını sağlamak amacıyla yapılmıştır. Artık restoranlarda hesap sürprizi hukuken daha sınırlı hale gelmiştir. Maliye açısından da faturaya dahil ederek tahsil edilen bahşişler servis bedelleri hasılata dahil mi? ücret mi? KDV var mı? Garsonun aldığı bahşiş ivazsız intikal mi? Tartışmaları ve buna bağlı incelemeler ve dava süreçleri devam ederken bakalım bu yasak bir şeyleri yoluna koyacak mı? 6. Danıştay Özel Fon Hesabıyla İlgili Kararını Verdi? Şirketlerin aktifinde en az iki tam yıl (730 gün) süreyle yer alan taşınmaz ve iştirak hissesi satışlarında satış kazancının istisnadan yararlanan kısmının Maliye tarafından belirlenen süre içerisinde özel fon hesabına alınmamasıyla ilgili! değerli meslektaşımız Abdullah TOLU yazdı. Hepimiz meslek mensupları olarak yıllarca yakından takip inceleme tartışmalar yorumlar derken yargı yine İdareye;” kanunda olmayan bir hükmü tebliğ ile getirip uygulayamazsın” dedi. Söz konusu ilave şart şu şekilde: “Satış kazancının istisnadan yararlanan kısmının satışın yapıldığı yılı izleyen hesap döneminin başından itibaren kazancın beyan edildiği döneme ait kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihe kadar özel fon hesabına alınması”. Maliye, süresinde özel fona almayanları istisnadan yararlandırmıyor! Danıştay: Maliye’nin Tebliğ ile ilave şart getirmesi kanunilik ilkesine aykırı! Danıştay’ın bu konuda verdiği ilk karar, 5520 sayılı KVK’nın 5/1-e maddesinde istisna edilen tutarın, fon hesabına alınma işleminin, satışın yapıldığı yılı izleyen hesap döneminin başından itibaren kazancın beyan edildiği döneme ait kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihe kadar yapılması gerektiği yönünde bir düzenlemenin var olmadığı, düzenleyici işlemle, sınırları belirtilmeyen bir istisnanın sınırlarının belirlenmesinin vergilendirmede kanunilik ilkesine aykırılık teşkil edeceği yönünde! Candide yolculuğu boyunca açlık, hastalık, kölelik, ihanet ve doğal afetler gibi sayısız felaketle yüzleşir; ancak Cunégonde’a kavuşma umudunu hiç kaybetmez. Güney Amerika’ya geçtiğinde sömürge düzeninin zulmünü ve din adamlarının ikiyüzlülüğünü gözlemler; böylece Avrupa medeniyetinin de kusursuz olmadığını anlar. El Dorado adlı hayali ve kusursuz bir ülkeye ulaştığında, altının ve değerli taşların sıradan kabul edildiği, savaşın ve fanatizmin olmadığı bir toplum görür; fakat sevdiğine kavuşma arzusu ağır bastığı için oradan da ayrılır. Zamanla servetini kaybeder, dost bildiklerinin çıkarcı davranışlarına tanık olur ve insanların çoğu zaman bencil hareket ettiğini deneyimleyerek öğrenir. Cunégonde’u sonunda bulur; ancak gençliğindeki güzelliğini kaybetmiş olduğunu görür ve hayaller ile gerçekler arasındaki farkı kabullenmek zorunda kalır. Yollar uzadı Açlık bir öğretmen, ihanet bir gölge oldu. Altın şehir El Dorado’da bile Kalbi, sevdiğinin adını daha ağır bastı hazineden. Cunégonde! Bir zamanlar sabah ışığıydı yüzünde, Şimdi zamanın sert eliyle solmuş bir gül Lakin aşk, suretten öte bir kader değil midir? 6. Çin, 33 Afrika ülkesine 1 Mayıs’tan itibaren geçerli olmak üzere, sıfır gümrük vergisi uygulayacak. Amacının kısa bir süre sonra diplomatik ilişkide oldukları 52 Afrika ülkesini kapsayacağını açıkladı… 7. Dünya Bankası ve Dünya İstatistik Kurumu'nun 2026 tahmini verileri: 2026 yılında küresel reel GSYİH büyümesine en çok katkı sağlayan ilk 10 ülke: Çin — %26,6 Hindistan — %17,0 Amerika Birleşik Devletleri — %9,9 Endonezya — %3,8 Türkiye — %2,2 Nijerya — %1,5 Brezilya — %1,5 Vietnam — %1,6 Suudi Arabistan — %1,7 Almanya — %0,9 İngiltere 1770'te Hindistan'a ve 1840'ta Çin'e çökmeden önceki verilere bakılırsa, o dönemde de her iki ülke dünya toplam Yurt İçi Hasıla açısından dünya ekonomisinin yarısını sırtlamış... Sadece Çin + Hindistan = küresel büyümenin %43,6’sı Asya-Pasifik bölgesi ≈ küresel büyümenin %50’sini oluşturuyor Kaynak: IMF (Uluslararası Para Fonu) Kısaca ne anlatılıyor? 2026 yılı projeksiyonlarına göre dünya ekonomisinin büyümesinin neredeyse yarısı Asya-Pasifik’ten geliyor. Özellikle Çin ve Hindistan’ın payı çok baskın; ikisi birleşince küresel büyümenin neredeyse yarısına yakınını tek başlarına sırtlıyorlar. ABD hâlâ üçüncü sırada ama payı %10’un altına düşmüş. Avrupa’dan ise sadece Almanya girebilmiş listeye ve o da ancak %0,9 ile son sırada. Yaşadığı tüm felaketler Candide’in düşüncelerini değiştirir; Pangloss hâlâ iyimserliğini savunsa da Candide artık körü körüne felsefi açıklamalara inanmaz. Dünya kırık bir aynaydı artık, Her parçasında başka bir hakikat; Pangloss hâlâ göğe bakıp gülümsedi, Ama Candide toprağa eğildi. 8. 20. Yüzyılın Kurumları Artık Sisteme Ayak Uyduramıyor mu? NATO zorlanıyor; güvenlik vaadi artık yalnız tankların ve ittifak maddelerinin diliyle korunamıyor. Birleşmiş Milletler horlanıyor; barış kürsüsü çoğu zaman büyük güçlerin gölgesinde yankı veren bir salona dönüşüyor. Avrupa Birliği boğuluyor; ortak idealler, ulusal kaygıların sert kayalarına çarpıyor. Haritalar yerinde duruyor belki, ama zemin kayıyor. Dünya, yüzyıl sonra yeni bir tektonik kırılmanın eşiğinde. Bu kırılma yalnız sınır çizgilerinde değil; zihinlerde, inançlarda, aidiyetlerde ilerliyor. Küreselleşmenin vaat ettiği sınırsız temas, şimdi sınırsız bir gerilim üretiyor. Herkes birbirine daha yakın, ama kimse kimseye gerçekten temas etmiyor. Bilgi çağında yaşıyoruz; fakat hakikatin sesi, gürültünün içinde kısılıyor. Sadece ülkeler değişmiyor; insan da eski insan değil. Dün sabır bir erdemdi, bugün hız bir zorunluluk. Dün kanaat bir sığınaktı, bugün tüketim bir kimlik. İnsan, parmak uçlarında dünyayı kaydırırken kendi iç dünyasına yabancılaşıyor. Kalabalıkların ortasında yalnız, bağlantıların içinde kopuk. Belki de asıl kırılma fay hatlarında değil, vicdanda. Kurumların zayıflaması kadar, değerlerin aşınması da sarsıcı. Güven, yerini kuşkuya; diyalog, yerini sloganlara bırakıyor. Herkes konuşuyor, ama az kişi dinliyor. Herkes haklı, ama kimse sorumlu değil. Yeni bir çağın eşiğindeyiz; bu çağın adı henüz konmadı fakat şurası açık: Eski reçeteler yeni yaraları iyileştirmiyor. Belki de yeniden öğrenmemiz gereken şey, büyük ittifaklardan önce küçük adaletlerdir; yüksek stratejilerden önce basit merhametler. Çünkü dünya dediğimiz şey, en sonunda insanın iç ölçüsüdür. Ve insan değiştiyse, dünya da değişmiştir. Tektonik kırılma belki de yeryüzünde değil, yüreğimizdedir. Roman, Candide’in “Bahçemizi ekmeliyiz” sözüyle son bulur; bu ifade, insanın boş metafizik tartışmalar yerine çalışarak, üreterek ve sorumluluk alarak daha anlamlı bir yaşam kurması gerektiği mesajını verir. Ve anladı sonunda: İnsan, düşüncenin saraylarında değil Emeğin sessiz toprağında bulur huzuru. Öyleyse gel, ey kardeşim, Gölgelerle tartışmayı bırak; Bir avuç tohum al avcuna Ve bahçeni ek. Son söz; “Kendi bahçemizi ekip biçmeliyiz” bireyi , kendi kendini inşaya heveslendirmeliyiz… Kaynak:Abbas Coşar / Bodrum Gündem |