Arama Çubuğu

Komisyon görüşmeleri sonrası yeni kanun teklifinin getirecekleri

Komisyon görüşmeleri sonrası yeni kanun teklifinin getirecekleri
Komisyon görüşmeleri sonrası yeni kanun teklifinin getirecekleri

5 Mayıs 2026 tarihinde AK Parti milletvekillerince Meclis Başkanlığı’na sunulan Kanun Teklifi Plan ve Bütçe Komisyonu’ndan geçmiş olup Meclis Gündeminde görüşülmektedir. Anılan Teklifin vergi mevzuatında değişiklikler içeren düzenlemeleri aşağıda sunulmaktadır:

  • 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48’inci maddesinde değişiklik yapılarak, madde kapsamında yapılacak tecillerde azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarılmakta ve teminatsız tecil tutarı 500 bin Türk Lirası’ndan bir milyon Türk Lirası’na yükseltilmektedir.
  • Ülkemize yabancı kaynak girişini teşvik etmek amacıyla, Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20/D maddesiyle Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratları gelir vergisinden müstesna tutulanlardan, bahse konu istisnadan yararlanılan süre içerisinde veraset ve intikal vergisine tabi veraset yoluyla mal intikallerinde verginin %1 oranında alınması öngörülmektedir.
  • Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterleri haiz teknogirişim şirketlerinde çalışan personele işverenler tarafından bedelsiz veya indirimli olarak verilen ve ücret niteliğinde kabul edilen pay senetlerinin, verildiği tarihteki rayiç değerinin o yıldaki bir yıllık brüt ücret tutarım aşmayan kısmı, gelir vergisinden istisna edilmişti.

Düzenlemeyle, istisnaya konu edilebilecek üst sınır ilgili yıldaki brüt ücretin iki katı olarak yeniden belirlenmektedir. Ayrıca, bu şekilde iktisap edilen pay senetlerinin elde tutulma süreleri kısaltılarak söz konusu pay senetlerinin iktisap tarihinden itibaren 2 yıl içinde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin tamamı3 ila 4 yıl arasında elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin %75'i5 ila 6 yıl arasında elden çıkarılması halinde ise istisna edilen verginin %25'inin gecikme faizi ile işverenden tahsil edilmesi düzenlenmektedir.

  • Ülkemize döviz getirilmesini teşvik etmek amacıyla, son üç takvim yılında Türkiye'de yerleşmiş sayılmama ve vergi mükellefiyeti bulunmama şartlarını sağlayan gerçek kişilerce, Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratlar gelir vergisinden müstesna tutulmaktadır. Ayrıca, gerçek kişilerce içinde bulunulan yıl ile önceki yıllarda Türkiye içerisinde gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ve değer artışı kazancı elde edilmesinin, bu madde kapsamında Türkiye'de vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartının ihlali anlamına gelmeyeceği düzenlenmektedir. (Bu düzenlemenin 1/1/2026 tarihinden itibaren Türkiye'ye yerleşmiş sayılanlara uygulanması öngörülmektedir.)
  • Maddeyle, nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen nitelikli hizmet personelinin ücretlerine, tüm çalışanların yararlandığı asgari ücret istisnası ile birlikte brüt asgari ücretin dört katına kadar gelir vergisi istisnası sağlanmaktadır. İstanbul Finans Merkezinde faaliyet gösterecek nitelikli hizmet merkezlerinde çalışanlara ise bu istisnanın toplamda altı kat olarak uygulanacağı düzenlenmektedir. Ayrıca, Gelir Vergisi Kanunu’nun 23’üncü maddesi kapsamındaki ücretler ile ilgili kağıtlar damga vergisinden istisna olduğundan, düzenleme uyarınca damga vergisi istisnası da sağlanmaktadır.
  • En az üç farklı ülkede aktif olarak faaliyet gösteren uluslararası firmalara hizmet vermek üzere nitelikli hizmet merkezlerinin kurulması ve bunların yıllık brüt gelirlerinin en az %80'inin yurt dışından elde edilmesi öngörülmektedir.
  • Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan düzenleme uyarınca, İstanbul Finans Merkezi Kanunu hükümlerine göre katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyette bulunan kurumların, münhasıran bu faaliyet kapsamında yurt dışından satın alınan malları Türkiye'ye getirilmeksizin yurt dışında satmalarından veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık etmelerinden sağladıkları kazancın %50'si, kurumlar vergisi matrahının tespitinde; kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından indirilebilmektedir. Transit ticarete ilişkin bu kazanç indiriminin kapsamı genişletilmektedir(1/7/2026 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak ve 1/1/2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemine (özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için 1/1/2026 tarihinden itibaren başlayan hesap dönemine) ait kurum kazançları için geçerli olmak üzere uygulanması öngörülmektedir.)

Bu çerçevede, İFM'de katılımcı belgesi alarak faaliyette bulunan kurumların kazanç indirim oranı %50'den %100'e çıkarılmakta, ayrıca İFM dışında faaliyette bulunan kurumlara da %95 kazanç indirimi imkanı tanınmaktadır.

Ayrıca 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nda düzenlenen nitelikli hizmet merkezleri olarak faaliyette bulunan kurumlara, İFM'de katılımcı olmaları durumunda %100, İFM dışında faaliyette bulunmaları durumunda ise %95 oranında kazanç indirimi teşviği sağlanmaktadır.

 

 

  • Teklifte öngörülmüş olan ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesinin 7. fıkrasındaki üretim ve ihracatın teşviki amacıyla %25 olan genel kurumlar vergisi oranının, ürettiklerini ihraç eden imalatçıların bu ihracat işlemlerinden elde ettikleri kazançlarına 16 puan indirim yapılarak %9 olarak, ihracat yapan kurumların ise münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına 11 puan indirim yapılarak %14 olarak uygulanmasını öngören düzenleme Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmeler sırasında çıkartılmıştır. Dolayısıyla, önceki düzenlemede olduğu şekliyle; ihracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli uygulanmaya devam edecektir. Aracılı ihracat sözleşmesine dayanarak imalatçı veya tedarikçi kurumların, dış ticaret sermaye şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden gerçekleştirdikleri ihracat faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına da bu indirim uygulanmaya devam edecektir.

Komisyon görüşmeleri sonucunda Kurumlar Vergisi Kanunun 32. maddesinin 8. fıkrasında değişiklik yapılmıştır. Anılan düzenlemeye göre; sanayi sicil belgesini haiz ve fiili üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranının 12,5 puan indirimli yüzde 12,5 olarak uygulanmasına imkân sağlanmaktadır. Bu faaliyetlerden elde edilen kazançlar aynı zamanda bazı durumlarda bu kurumların ihracattan elde edeceği kazancı da kapsayabileceğinden bu fıkra kapsamında indirimden yararlanılan kazançlar için ayrıca ihracat kazançlarına uygulanan 5 puan indirimin uygulanmaması öngörülmüştür. (Bu düzenlemenin 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanması öngörülmektedir.)

Bu, oranla ilgili düzenlemeleri, özetlemek gerekirse, 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına;

  • Sanayi sicil belgesini haiz ve fiili üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı % 12,5 olarak uygulanacak (bu kazançları içinde ihracattan elde ettikleri kazanç bulunursa bunun için ayrıca oran indirimi yapılmayacak ve bu kazancın tamamına % 12,5 oran uygulanacaktır),
  • Zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı % 12,5 olarak uygulanacak tır.

Sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların 2026 yılında, münhasıran üretim faaliyetinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli uygulanmaya devam edecektir. İhracat yapan kurumların 2026 yılında münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli uygulanmaya devam edecektir.

  • Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (i) ve G) bentleri kapsamında transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezleri kazançlarına sağlanan indirimler ile İstanbul Finans Merkezi Kanunu’nda finansal hizmet ihracına yönelik sağlanan kurumlar vergisi kazanç indiriminin yurtiçi asgari kurumlar vergisinin hesaplamasına esas olan kurum kazancından düşülmesine, başka bir deyişle; bu kazançların asgari kurumlar vergisine de tabi tutulmamasına yönelik düzenleme yapılmaktadır. (1/7/2026 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak ve 1/1/2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemine (özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için 1/1/2026 tarihinden itibaren başlayan hesap dönemine) ait kurum kazançları için geçerli olmak üzere uygulanması öngörülmektedir.)
  • Vergiye gönüllü uyumun artırılması hedefi doğrultusunda gerçek ve tüzel kişilerce sahip olunan para, döviz, altın, hisse senedi, tahvil ve diğer menkul kıymetlerin Türkiye'ye getirilmek suretiyle milli ekonomiye kazandırılması teşvik edilmektedir. Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter ve kayıtlarında yer almayan aynı tür varlıklarını da maddede yer alan şartlarla bildirime konu etmelerine imkan sağlanmaktadır. Bu düzenlemeden yararlanmak için, 31/7/2027 tarihine kadar bildirimde bulunulması ve bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Türkiye'ye getirilmesi gerekmektedir. Yurt içindeki varlıkların bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırılması şartı aranmaktadır.

Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin maddede yer alan şartların sağlanması halinde hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaması öngörülmektedir.

  • Teknoloji ve yenilik odaklı girişimlerin kuruluş ve erken gelişim süreçlerinde tabi oldukları mali ve idari yükümlülüklerin azaltılması; ayrıca büyüme aşamalarında ihtiyaç duydukları girişim sermayesi yatırımlarına erişimlerinin kolaylaştırılmasını amaçlayan düzenlemeler öngörülmektedir.
  • İstanbul Finans Merkezindeki finansal kurumlara sağlanan, yurt dışı tecrübesi olan personelin çalıştırılması halinde uygulanan gelir vergisi indirimi tüm katılımcıları da kapsayacak şekilde genişletilmektedir.
  • İstanbul Finans Merkezinde katılımcı belgesi alarak finansal faaliyette bulunan kuruluşların kazançları için %100 olarak uygulanan kurumlar vergisi indirimi uygulamasının süresi 2047 yılına kadar uzatılmaktadır. Ayrıca, bu kuruluşlara kuruluş ve izinleri için finansal faaliyet harçları yönünden 5 yıl süreyle sağlanan muafiyet 20 yıl olarak düzenlenmektedir.

Kaynak:Akif AKARCA / Dr.Mehmet ŞAFAK / www.ekonomim.com