İthalatta gözetim farkı için ödeyip indiremeyeceğiniz KDV için iki farklı ihtirazi kayıt

1 Haziran tarihli yazımda itha­latta gözetim farkı üzerinden ödenen KDV’nin indirim hakkı­nın kaldırılmasını ve Danıştay 7. Dairesi’nin kıymet kriterli göze­tim genelgesini iptal eden kara­rını ele almış, CFO’lara gümrük beyanının ihtirazi kayıtla yapıl­masını önermiştim.

O yazıdan bu yana iki gelişme oldu. Birincisi, 27 Temmuz 2026 tarihli 71 No.lu KDV Sirküleri ile Özel Amaçlı YMM Raporlarının ibraz süresi 31 Ağustos’a uzatıl­dı — yani bu hafta doluyor. İkin­cisi, Gelir İdaresi 29 Temmuz’da bir duyuru yayımlayarak bildi­rim süresinin uzatılmadığını ve “ithalat bedeli” ile neyin kas­tedildiğini açıkladı.

1 Bu hafta biten süre neyi kapsıyor?

7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, 57 Seri No.lu Teb­liğ ile KDV Genel Uygulama Teb­liği’nin (III/C-2.6.2.) bölümüne eklenmişti. Getirilen yapı iki kat­manlı:

* İthalat bedeli 2.600.000 TL’yi aşmayanlar: Altışar aylık dönemi izleyen ayın sonuna ka­dar bağlı bulunulan vergi dairesi­ne bildirim. Ocak–Haziran 2026 dönemi için bu süre 31 Tem­muz’da doldu ve uzatılmadı.

* İthalat bedeli 2.600.000 TL’yi aşanlar: Aynı sürede Özel Amaçlı YMM Raporu. Bu sürenin sonu 31 Ağustos 2026’ya çekildi.

İlgili yılda süresinde düzenlen­miş tam tasdik sözleşmesi bulu­nan ve tam tasdik raporunda bu konuya yer verilen mükelleflerin ayrıca Özel Amaçlı Rapor düzen­letmesine gerek yok.

Gelir İdaresi’nin 29 Temmuz duyurusunda “ithalat bedeli”nin beyana esas olan KDV matra­hı olduğu belirtildi. Uygulamada hâlâ tereddüt var; ihtiyatlı yak­laşım, ilgili ithalatta üzerinden KDV hesaplanan her türlü bede­li dahil ederek toplam matrahı esas almaktır. Eşiğin altında kal­dığınızı düşünüp bildirim verme­mek, sonradan eşiğin üstünde ol­duğunuzun anlaşılması halinde savunmasız kalmanız demektir.

KDV beyannamesi izleyen ayın 28’inde veriliyor, bildirim ve ra­por ise ayın sonunda. Yani beyan­dan sonra elinizde üç gün var. Al­tı aylık bir ithalat portföyünün KDV ayrıştırmasını üç günde yapmak gerçekçi değil; bu işi dö­nem içinde, her gümrük beyan­namesinde ayrıştırarak yürüt­mek zorundasınız.

2 İki ayrı ihtirazi kayıt gerekiyor

Haziran yazımdaki öneri güm­rük cephesine ilişkindi: gözetim farkı beyan edilirken tescil anın­da ihtirazi kayıt şerhi düşülmesi ve Gümrük Kanunu’nun 242. mad­desindeki itiraz süreci­nin ardından dava yo­luna gidilmesi. Amaç, fazladan tahsil edilen gümrük vergileri ile bunların üzerinden he­saplanan KDV’nin geri alınmasıydı.

Ancak konunun ikinci bir cep­hesi var ve okurların çoğu bunu at­lıyor: gözetim farkına isabet eden KDV gümrükte ödenip bittikten sonra, o KDV’nin indirilip indirile­meyeceği vergi dairesine verilen 1 No.lu KDV beyannamesinde belir­leniyor. Gümrükteki ihtirazi kayıt, bu ikinci işlemi kendiliğinden da­va edilebilir hale getirmiyor.

Kısaca:

* Cephe 1 — Gümrük idaresi: İhtilaf, matrahın gözetim eşiğine yükseltilmesinde. Dayanak, Da­nıştay 7. Dairesi’nin 26.11.2024 tarihli iptal kararı. Talep, geri verme.

* Cephe 2 — Vergi dairesi: İh­tilaf, ödenen KDV’nin indirile­memesinde. Dayanak, 7846 sayı­lı Kararın KDV Kanunu’nun 36. maddesindeki yetkiyi aştığı ve verginin kanuniliği ilkesine aykırı olduğu iddiası. Araç, KDV beyan­namesine konulacak ihtirazi kayıt.

Bu iki cephe birbirinin alterna­tifi değil, tamamlayıcısı. Gümrük cephesinde kazanırsanız gözetim farkı iade edilir, farka isabet eden KDV nin indirimi tartışması ko­nusuz kalır. Zaten gereksiz öde­diğiniz kdv yi iade almışsanız ve beyanınızda da bunu indirim ola­rak dikkate almamışsanız, iade ile birlikte sizde oluşan fazla yük giderilmiş olacaktır.

Peki KDV beyanındaki ihtirazi kayıt ne işe yarar? Konunun bir de indirile bilirlik açısından, ay­rıca tartışılabilmesine imkan ve­rir. Çünkü indirile bilirlikle ilgili sınırlamanın kanunilik ilkesi açı­sından tartışılabilir bir yetki kul­lanımı olduğunu düşünmekteyiz.

Diğer bir ifade ile gümrük uy­gulaması haklı bulunsa, kdv ia­de alınamasa bile bu kez indiri­le bilirlik açısından konu tartı­şılabilir.

3 KDV beyannamesine ihtirazi kayıt nasıl kurulur?

7846 sayılı Karar’ın gereği­ni yerine getirin, indirilemeyen KDV’yi maliyete/gidere atın, be­yannamenizi Karar’a uygun şe­kilde verin. Bu haliyle ödenecek KDV’niz, indirim yapılsaydı çı­kacak tutardan yüksek olacaktır. İşte bu fazlalık için beyanname­ye ihtirazi kayıt şerhi koyup, ta­hakkuk fişi üzerinden dava açın.

Cumhurbaşkanı Kararı, Anayasa Mahkemesi’nin norm denetimine tabi değildir. Bu nedenle iddianızı iki ayaklı kur­manız gerekir: (a) Karar’ın, KDV Kanunu’nun 36. maddesinde­ki yetkinin sınırlarını aştığı — bu idari yargıda tartışılır; (b) 36. maddenin kendisinin Anaya­sa’nın 73. maddesine aykırı ol­duğu — bunun için mahkemeden itiraz yoluyla Anayasa Mahke­mesi’ne başvurmasını talep eder­siniz. İkinci ayağın kabul görece­ği konusunda iyimser olduğumu söyleyemem; ama talep edilme­miş bir başvuru hiç değerlendi­rilmez.

4 Geçmiş dönemler: Kapı kapandı mı?

Ocak–Haziran 2026 ithalatla­rına ilişkin KDV beyannameleri ihtirazi kayıt konulmadan veril­diyse, o dönemler için doğrudan dava yolu kural olarak kapalıdır. VUK’un 378. maddesinin ikinci fıkrası mükellefin kendi beyanı­na dava açmasını engelliyor.

Sonuç ve yapılacaklar

Somut olarak yapılması gere­kenler:

* Bu hafta: İthalat bede­li 2.600.000 TL’yi aşıyorsa Özel Amaçlı YMM Raporunu 31 Ağus­tos’a kadar ibraz edin. Tam tasdik sözleşmeniz varsa raporunuzda bu konuya yer verildiğini teyit edin.

* 31 Temmuz bildirimini ka­çırdıysanız gecikmeli de olsa ve­rin ve durumu yazılı olarak açık­layın.

* Ağustos ve sonrası dönem­ler için: İndirimi yapmayın, an­cak KDV beyannamesine ihtira­zi kayıt şerhi koyup tahakkuk fi­şi tarihinden itibaren otuz gün içinde dava açmayı, yürütmenin durdurulması talebiyle birlikte değerlendirin.

* Her gümrük beyanname­sinde gözetim/korunma ön­lemi/anti-damping kaynaklı tevsik edilemeyen tutarları ve bunlara isabet eden KDV’yi ay­rı hesapta izleyin. Bu kayıt, hem raporlamanın hem de olası ia­denin temelidir.

Her dosyanın kendine özgü koşulları var; özellikle ihtirazi kayıt kurgusunu ve dava stra­tejisini muhasebeciniz, yeminli mali müşaviriniz ve avukatınız­la birlikte, kendi rakamlarınız üzerinden değerlendirmenizi öneririm.